แบบฝึกหัดระหว่างเรียน
เรื่อง ทฤษฎีการจัดสภาพแวดล้อมการเรียนรู้

1. ให้นิสิตบอกความสำคัญของสภาพแวดล้อมการเรียนรู้ต่อการเรียนระดับปริญญาตรีสาขาศึกษาศาสตร์ 

    การเรียนระดับปริญญาตรี สาขาศึกษาศาสตร์ ซึ่งเป็นสาขาที่จะจบไปเป็นครูในอนาคต  การจัดสภาพแวดล้อมที่เหมาะสมกับวัยและระดับของผู้เรียนจะเป็นสิ่งที่สนับสนุน ทำให้ผู้เรียนมีความรู้สึกที่อยากเรียนและเกิดประสิทธิภาพในการเรียนรู้เพิ่มขึ้น

2. “การจัดสถานที่ โต๊ะ เก้าอี้ อุปกรณ์ต่าง ๆ ให้ง่ายต่อการเคลื่อนไหวโยกย้าย ทำให้ผู้สอนไปถึงตัวผู้เรียนได้สะดวก ตำแหน่งของผู้สอนไม่จำเป็นต้องอยู่หน้าชั้นเสมอไป ผู้สอนอาจนั่งอยู่ท่ามกลางผู้เรียนเพื่อให้คำปรึกษา” จัดอยู่ในองค์ประกอบใดของสภาพแวดล้อมการเรียนรู้
เพราะเหตุใด 

    จัดอยู่ในองค์ประกอบของสภาพแวดล้อมทางการเรียนด้านกายภาพ เพราะมีการจัดสภาพแวดล้อมทางการเรียนในห้องเรียน ซึ่งส่งผลต่อการเรียนรู้ ช่วยให้ผู้สอนมีความใกล้ชิดกับผู้เรียนมากขึ้น ทำให้ได้รู้จักอุปนิสัย ตลอดจนพฤติกรรมของผู้เรียนเป็นรายบุคคลได้ดี ส่วนผู้เรียนจะลดความกลัว และมีความกล้ามากขึ้น กล้าพูด กล้าแสดงความคิดเห็น มีเจตคติที่ดีต่อผู้สอน

3. ให้นิสิตยกตัวอย่างการจัดสภาพแวดล้อมการเรียนรู้ รายวิชา 400202 เทคโนโลยีการศึกษา ตามองค์ประกอบของการจัดสภาพแวดล้อมการเรียนรู้ 

    1. องค์ประกอบของสภาพแวดล้อมทางการเรียนด้านกายภาพ คือ การจัดสถานที่ โต๊ะ เก้าอี้ อุปกรณ์ต่าง ๆ ให้ง่ายต่อการเคลื่อนไหวโยกย้าย ทำให้ผู้สอนไปถึงตัวผู้เรียนได้สะดวก ตำแหน่งของผู้สอนไม่จำเป็นต้องอยู่หน้าชั้นเสมอไป ผู้สอนอาจนั่งอยู่ท่ามกลางผู้เรียนเพื่อให้คำปรึกษา

     2. องค์ประกอบของสภาพแวดล้อมทางการเรียนด้านจิตภาพ   คือ ผู้สอนบุคลิกลักษณะที่อบอุ่น เป็นมิตร สร้างบรรยากาศการเรียนให้มีความสนุกสนาน ไม่น่าเบื่อ เปิดโอกาสให้ผู้เรียนซักถามข้อสงสัยต่างๆ

    3. องค์ประกอบของสภาพแวดล้อมทางการเรียนด้านสังคม คือ ผู้สอนและผู้เรียนมีข้อตกลงในห้องเรียนร่วมกันเพื่อสร้างระเบียบวินัยให้เกิดเป็นนิสัย เช่น การเข้าเรียนตรงเวลา การรับผิดชอบในการส่งงาน ไม่คุยกันระหว่างเรียน เป็นต้น

    4. องค์ประกอบของสภาพแวดล้อมทางการเรียนรู้ด้านเทคโนโลยี คือ มีการนำเทคโนโลยีต่างๆ ที่มาใช้ในการเรียนรู้ ได้แก่ การสอนโดยใช้ Power point การใช้บทเรียน e-leaning เป็นต้น

4. ถ้านิสิตได้รับมอบหมายให้ออกแบบสภาพแวดล้อมการเรียนรู้ห้องปฏิบัติการทางวิทยาศาสตร์ นิสิตจะจัดสภาพแวดล้อมการเรียนรู้ ตามองค์ประกอบ 4 ด้านอย่างไร จงอธิบาย 

    1. องค์ประกอบของสภาพแวดล้อมการเรียนรู้ด้านกายภาพ
    จัดห้องเรียนให้กว้างขวาง จัดโต๊ะเรียนหรือโต๊ะทดลองให้เป็นวงกลมขนาดใหญ่ เพื่อที่ผู้เรียนจะได้มีปฏิสัมพันธ์ต่อกัน เวลามีการทดลองก็จะเห็นได้อย่างทั่วถึง จัดให้มีเครื่องอำนวยความสะดวกที่เพียงพอต่อผู้เรียน เพื่อที่ผู้เรียนจะได้สัมผัสกับอุปกรณ์เครื่องมือนั้นอย่างทั่วถึง จัดให้ห้องมีการถ่ายเทของอากาศได้ดี เพื่อลดความแออัด 

    2. องค์ประกอบของสภาพแวดล้อมการเรียนรู้ด้านจิตภาพ
    จัดสภาพแวดล้อมทางกายภาพที่ก่อให้เกิดความรู้สึกทางบวกเพื่อที่ผู้เรียนจะได้เกิดแรงบันดาลใจในการเรียน มีความสุข เช่น ผู้สอนมีความเป็นกันเอง ใจดี ไม่บังคับหรือกดดันผู้เรียน

    3. องค์ประกอบสภาพแวดล้อมการเรียนรู้ด้านสังคม
    จัดให้ผู้เรียนได้มีอิสระทางด้านการกระทำและความคิด โดยสิ่งเหล่านั้นต้องอยู่ในกรอบ มีข้อตกลงระหว่างผู้สอนและผู้เรียน จัดให้ผู้เรียนได้แสดงศักยภาพในตัวเองออกมาและยอมรับความสามารถของผู้เรียนด้วยกันเอง

    4. องค์ประกอบของสภาพแวดล้อมการเรียนรู้ด้านเทคโนโลยี

    จัดให้มีเทคโนโลยีที่เกี่ยวข้องกับการเรียนและการทดลอง เช่น กล้องจุลทรรศน์ อุปกรณ์การทดลอง แบบจำลองต่างๆ เป็นต้น เพื่อผู้เรียนจะได้ใช้สิ่งเหล่านี้ในการพัฒนาตนเอง ทำให้เกิดประสบการณ์การเรียนรู้จากของจริง

5. แนวคิดเชิงทฤษฎีในการจัดสภาพแวดล้อมการเรียนรู้มีอะไรบ้าง จงอธิบาย

    แนวคิดเชิงทฤษฎีในการจัดสภาพแวดล้อมการเรียนรู้มี  ดังนี้

    1. แนวคิดเชิงปรัชญาการศึกษา ปรัชญาการศึกษาจะเป็นสิ่งบ่งชี้นโยบายในการจัดการศึกษา การจัดสภาพแวดล้อมการเรียนรู้จะต้องดำเนินไปให้สอนคล้องกับนโยบายนั้นๆ

    2. แนวคิดเชิงทฤษฎีทางด้านจิตวิทยาอันได้แก่ จิตวิทยาการเรียนรู้ จิตวิทยาพัฒนาการ จิตวิทยาสังคม ตลอดจนจิตวิทยาในการทำงาน หลักการต่าง ๆ ทางด้านจิตวิทยานี้จะช่วยให้เข้าใจพัฒนาการของผู้เรียนในแต่ละวัย การเรียนรู้การรับรู้เกิดขึ้นได้อย่างไร สภาพแวดล้อมที่จะช่วยเอื้อให้เกิดการรับรู้และเรียนรู้ได้ดีควรเป็นอย่างไร

    3. แนวคิดเชิงทฤษฎีการสื่อสารเนื่องจากการเรียนการสอนนั้นเป็นกระบวนการติดต่อสื่อสารหรือเป็นการสื่อความหมายระหว่างผู้เรียนกับผู้สอนหลักการต่าง ๆ ของการสื่อสารจะช่วยในการตัดสินใจเลือกสื่อหรือจัดสภาพแวดล้อมให้เหมาะสม เช่นหลักการที่ว่าการสื่อความหมายจะได้ผลดีต่อเมื่อ ผู้รับเกิดความเข้าใจตรงกันกับผู้ส่ง ดังนั้นผู้สอนควรทำอย่างไร จะใช้สื่อชนิดใด หรือจัดสถานการณ์อย่างไรจึงจะช่วยให้เกิดความเข้าใจและเกิดการเรียนรู้ในที่สุด

    4. แนวคิดเชิงเทคโนโลยีการศึกษา เป็นแนวคิดเกี่ยวกับระบบการเรียนการสอนที่ไม่เพียงแต่อาศัยสื่อประเภทวัสดุ อุปกรณ์เท่านั้น แต่ยังอาศัย เทคนิค วิธีการตลอดจนแนวคิดต่างๆ เพื่อมาปรุงแต่งสภาพแวดล้อมการเรียนรู้ให้เป็นที่น่าสนใจ หรือเร้าความสนใจของผู้เรียน

    5. แนวคิดเชิงเออร์โกโนมิกส์ (ergonomics) ซึ่งเป็นการศึกษาเกี่ยวกับความสัมพันธ์ของมนุษย์กับสภาพแวดล้อมในการทำงาน G.F. McVey แห่งมหาวิทยาลัยบอสตัน ได้ศึกษาค้นคว้าเกี่ยวกับ เออร์โกโนมิกส์และการจัดสภาพแวดล้อมการเรียนรู้ มาเป็นเวลานานเพื่อค้นหาคำตอบว่า สภาพแวดล้อมการเรียนรู้ทางกายภาพลักษณะใดจงจะเหมาะกับผู้เรียนในแต่ละระดับ เช่น ความกว้าง ความสูง ของโต๊ะ เก้าอี้ ขนาดของห้องเรียน ขนาดของห้องฉายการติดตั้งจอ ระบบเสียงในห้องเรียน ห้องฉาย สภาพแวดล้อมทางกายภาพต่าง ๆ เหล่านี้ควรมีลักษณะอย่างไรจึงจะเอื้ออำนวยความสะดวกสบาย ความปลอดภัยและการเรียนรู้อย่างมีประสิทธิภาพ